Muzyka
Muzyka Gnawa, rwayess i dekka
Muzyka, która dociera do stolików podczas kolacji fantasia: czym są Gnawa, rwayess i Dekka Marrakchia, jakich instrumentów wypatrywać i jak się włączyć do zabawy.
Zarezerwuj wieczór fantazji ↗Trzy tradycje, jedna kolacja
Drużyny, które przemieszczają się między stolikami podczas kolacji fantasia, pochodzą z bardzo różnych zakątków marokańskiej muzyki. Gnawa to muzyka duchowa o korzeniach w Afryce Zachodniej. Rwayess to poeci-śpiewacy amazigskiego Souss, regionu wokół Agadiru. Dekka Marrakchia to tradycja perkusyjna z Marrakeszu. Usłyszenie ich wszystkich w ciągu jednego wieczoru to szybka podróż przez brzmienie kraju, a odrobina wiedzy o każdej z nich sprawia, że występy przy stolikach stają się o wiele bardziej satysfakcjonujące. Oto czego słuchać i na co patrzeć.
Gnawa: kastaniety i guembri
Muzyka Gnawa wyrosła z pieśni i rytuałów Afrykanów z Zachodu sprowadzonych do Maroka, a UNESCO, które wpisało ją na listę w 2019 roku, opisuje ją jako muzykę bractwa sufickiego łączącą sacrum i profanum. Dwa instrumenty ją definiują: qraqeb — duże żelazne kastaniety wybijające szybkie, przeplatające się rytmy — oraz guembri, trzystrunowa lutnia, której głęboki, brzęczący bas prowadzi muzykę. Pieśni powtarzają jedną lub dwie linijki w kółko, i to właśnie nadaje Gnawie jej hipnotyzującą siłę. UNESCO dodaje, że miejskie drużyny noszą kolorowe haftowane stroje, podczas gdy grupy wiejskie preferują biel.
Od uzdrawiających nocy po festiwalowe sceny
W swoim rdzeniu Gnawa jest ceremonialna. Jej całonocne rytuały, zwane lila, prowadzone są przez mistrza muzyki, maâlema, i mają na celu uzdrawianie oraz jednoczenie społeczności. W ostatnich dziesięcioleciach muzyka ta przeniosła się także na publiczne sceny, najsłynniej podczas Gnaoua World Music Festival w Essaouirze, odbywającego się co czerwca od 1998 roku, gdzie mistrzowie Gnawy grają u boku muzyków jazzowych, bluesowych i reggae. To, co słyszysz podczas kolacji z pokazem, należy do tej publicznej strony tradycji.
Rwayess: poeci-śpiewacy z Souss
Rwayess, zapisywani także jako rrways, to muzycy Szilhów, ludu Amazigh z Souss i Wysokiego Atlasu. Grupę prowadzi raiss, śpiewak i poeta. Występ tradycyjnie otwiera astara, instrumentalny fragment na rebabie lub lutarze, który wyznacza melodię, po nim następują tamburyn i flet; potem przychodzi śpiewana poezja, taniec i końcowa część, która przyspiesza i nagle się zatrzymuje. Agadir, często nazywany stolicą kultury Amazigh, jest rodzimym terenem tej muzyki.
Dekka Marrakchia: bębniarze
Dekka Marrakchia bierze swoją nazwę od arabskiego słowa oznaczającego uderzanie, i jest w całości perkusją i głosem. Muzycy stoją w kręgu i śpiewają, uderzając w małe gliniane bębny, duży bęben ramowy i pary metalowych talerzy, a lider prowadzi grupę od wolnego rytmu do szybkiego. W Marrakeszu należy do święta Aszura, a pokrewna forma jest grana w Taroudant, w Souss. Kiedy tempo przyspiesza, to znak, by klaskać razem.
Ahwach, taniec wiosek
Ahwach nie widnieje na bilecie, ale to własna sztuka zbiorowa Souss i możesz ją spotkać na festiwalach w regionie. Dwa szeregi wykonawców, często mężczyźni naprzeciw kobiet, wymieniają śpiewaną poezję, taniec i rytmy bębnów ramowych. Wikipedia odnotowuje, że rzadko wykonuje się go poza poszczególnymi wioskami, ponieważ pełna trupa może liczyć kilkadziesiąt osób. Każda skrócona wersja wystawiana dla odwiedzających to mały wycinek czegoś znacznie większego.
Jak dołączyć do zabawy
Klaskaj w rytm, uśmiechaj się i pozwól prowadzić muzykom. Jeśli muzyk zaprasza cię gestem do tańca, kilka kroków w kręgu to wszystko, czego ktokolwiek oczekuje, a odmowa z uśmiechem też jest w porządku. Muzycy przy stolikach pracują, więc nie wkładaj im telefonów przed twarz i filmuj ze swojego miejsca. Oklaskuj każdą trupę, gdy przechodzi do następnego stolika; kolejna nie będzie daleko z tyłu.
Źródła